سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ایکائو) با انتشار ویرایش سوم انکس ۱۹ خود، افقهای جدیدی را در رویکرد مدیریت ایمنی هوانوردی گشوده است. این سند که به تازگی رونمایی شده، نشاندهنده یک تغییر پارادایم جدی است که تمرکز را از واکنش صرف به حوادث، به سمت پیشبینی فعال و پیشگیری هوشمندانه سوق میدهد. این تحول، زیربنای یک سیستم ایمنی پایدارتر و انعطافپذیرتر در صنعت هوانوردی جهانی خواهد بود.
چرخش پارادایم در مدیریت ایمنی هوانوردی با ویرایش سوم انکس ۱۹ ایکائو
ویرایش جدید انکس ۱۹ ایکائو که به سند اصلی سیستمهای مدیریت ایمنی (SMS) در هوانوردی بینالمللی تعلق دارد، دامنه و عمق این سیستمها را به نحو چشمگیری گسترش داده است. در قلب این بازنگری، مفهوم "هوشمندی ایمنی" قرار دارد؛ رویکردی که بر جمعآوری، تحلیل هوشمندانه و استفاده پیشبینانه از دادههای ایمنی تاکید میکند. این تغییر، سازمانهای هوانوردی را به سمت یک مدیریت ایمنی فعال و دادهمحور سوق میدهد تا خطرات بالقوه را قبل از وقوع حوادث شناسایی و مهار کنند.
هوشمندی ایمنی: ستون فقرات رویکرد نوین انکس ۱۹ ایکائو
یک بخش جدید در انکس ۱۹، با عنوان «توسعه هوشمندی ایمنی»، به طور جامع به سیستم جمعآوری و پردازش دادههای ایمنی (SDCPS) میپردازد. این سیستم، ستون فقرات هوشمندی ایمنی را تشکیل میدهد و شامل مراحل کلیدی زیر است:
جمعآوری و تجزیه و تحلیل دادهها: فرآیند سیستماتیک جمعآوری اطلاعات مرتبط با ایمنی و استخراج الگوها و روندهای خطر.
محافظت از اطلاعات حساس: تضمین امنیت و محرمانگی دادههای جمعآوری شده برای تشویق گزارشدهی آزادانه.
تبادل و اشتراک ایمن دادههای ایمنی: ایجاد بسترهای لازم برای تسهیل جریان اطلاعات ایمنی میان ذینفعان مختلف.
هدف اصلی از این رویکرد، توانمندسازی سازمانها برای پیشبینی روندهای خطر و انجام اقدامات پیشگیرانه مؤثر قبل از بروز هرگونه حادثه است. انتشار راهنمای هوشمندی ایمنی (Doc 10159) نیز به عنوان یک چارچوب عملی، سازمانها را در پیادهسازی این الزامات نوین یاری میرساند.
چالشها و الزامات حفاظت از دادهها در سیستم نوین مدیریت ایمنی
با گسترش دامنه جمعآوری و تبادل دادههای ایمنی، موضوع حفاظت از اطلاعات از اهمیت ویژهای برخوردار میشود. ویرایش سوم انکس ۱۹ ایکائو به طور صریح مقرراتی را برای تضمین امنیت، محرمانگی و استفاده درست از دادهها در نظر گرفته است. این مقررات با هدف ایجاد اعتماد و تشویق به اشتراکگذاری آزادانه اطلاعات حیاتی میان سازمانها طراحی شدهاند. حفاظت از حریم خصوصی افراد و اطلاعات حساس سازمانی، در کنار بهرهبرداری حداکثری از دادهها برای ارتقای ایمنی، از جمله چالشهای کلیدی است که با راهکارهای ایکائو مرتفع میگردد.
پیامدهای عملیاتی ویرایش سوم انکس ۱۹ برای صنعت هوانوردی
این تغییرات عمیق، پیامدهای گستردهای برای تمامی بخشهای صنعت هوانوردی، از جمله شرکتهای هواپیمایی، فرودگاهها، مراکز کنترل ترافیک هوایی، سازمانهای تعمیر و نگهداری، و نهادهای آموزشی خواهد داشت. برای سازمانهای رگولاتوری هواپیمایی و مقامات نظارتی، تقویت زیرساختهای دادهای، بهبود فرهنگ گزارشدهی ایمنی و توسعه سیستمهای تحلیلی پیشرفته، اکنون یک ضرورت اجتنابناپذیر است. این بدان معناست که تمامی ذینفعان باید از یک مدل مدیریت ایمنی صرفاً واکنشی به سوی رویکردی فعال، تحلیلی و پایدار حرکت کنند.
آیندهنگری در مدیریت ایمنی هوانوردی: حرکت به سوی پایداری
با پیادهسازی کامل ویرایش سوم انکس ۱۹ ایکائو، صنعت هوانوردی جهانی گامی بلند به سوی یک سیستم مدیریت ایمنی پایدارتر و مقاومتر برمیدارد. "هوشمندی ایمنی" نه تنها به کاهش حوادث کمک میکند، بلکه با افزایش کارایی عملیاتی و کاهش هزینههای ناشی از سوانح، منافع اقتصادی قابل توجهی نیز به همراه خواهد داشت. این رویکرد پیشدستانه و مبتنی بر داده، تضمینکننده سفرهای هوایی ایمنتر برای نسلهای آینده خواهد بود و استانداردهای جدیدی را در حوزه ایمنی بینالمللی تعریف میکند.
مجله خبری و هوانوردی پرتو کارگو
مطالب مرتبط
- در ادامه متن بازنویسی شده با رعایت تمامی نکات درخواستی ارائه شده است:
- سالگرد فاجعه چارخی دادری: چگونه مرگبارترین برخورد هوایی تاریخ قوانین پرواز را دگرگون کرد
- بحران تعطیلی دولت آمریکا: هزاران پرواز در فرودگاه نیوآرک و سراسر کشور لغو و با تأخیر مواجه شد
- صدور و تمدید ۶ هزار گواهینامه هوانوردی در نیمه نخست سال ۱۴۰۴
کیان پیروز
من فارغالتحصیل رشته مهندسی مکانیک با گرایش طراحی هواپیما هستم. فعالیت حرفهای خودم را از سال ۱۳۹۶ با یک وبلاگنویسی ساده درباره آخرین تکنولوژیهای صنعت هوانوردی آغاز کردم. بعد از چند سال فعالیت به عنوان نویسنده و تحلیلگر در نشریات مختلف، اکنون به عنوان دبیر بخش فناوری و تحلیل در یکی از مجلات معتبر حمل و نقل هوایی مشغول به کار هستم. تلاش من این است که پیچیدگیهای این صنعت را به زبانی ساده و جذاب برای مخاطبان بیان کنم.